ROMA (AA) – Avrupa Birliği (AB) Komisyonu’nun, İtalya’da düzenlenecek Venedik Bienali 61. Uluslararası Sanat Sergisi’ne Rusya’nın katılmasına izin veren Bienal Vakfı’na sağlanan fonları askıya alma ya da sonlandırmaya yönelik süreci başlattığı bildirildi. Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya karşı başlattığı savaş nedeniyle o tarihten bu yana kapalı olan Venedik Bienali’ndeki Rusya pavyonunun yeniden açılacak olmasına ilişkin tartışmalar, Bienal’in kapılarını açmasına 1 aydan az bir süre kala bir kez daha alevlendi. İtalya’nın önde gelen La Repubblica gazetesinin, “AB’den Bienal’e ültimatom: Ruslar geliyorsa, fon yok” başlığıyla verdiği haberinde, AB Komisyonu’nun resmi olarak Venedik Bienali’ne sağlanan fonların dondurulması veya iptal edilmesine yönelik prosedürü başlattığı belirtildi. Haberde, AB Komisyonu’ndan Bienal Vakfı Başkanı Pietrangelo Buttafuoco’ya gönderdiği 2 sayfalık mektupta, “Fonlamayı askıya alma veya sonlandırma niyetimizi bildiriyoruz.” ifadelerinin yer aldığı kaydedildi. Gazetenin haberinde, Bienal Vakfı yönetiminin, AB’den gelen bu ültimatom karşısında karar vermek için önünde 30 günden az bir süre olduğu, Rusya’nın katılımına izin verme konusundaki pozisyonu koruması halinde Bienal Vakfı’nın 2025-2028 dönemine ilişkin 2 milyon avroluk fonu kaybedeceği, Vakıf yönetiminin geri adım atması halinde fonların engellenmeyeceği de ifade edildi. AB Komisyonu’nun söz konusu süreci başlatmaya gerekçe olarak, Bienal Vakfı’nın Rusya’ya yönelik yaptırımları ihlal etme suçlamasında bulunduğu da belirtildi. Haberde, AB’nin, İtalyan hükümetini Brüksel’de AB nezdindeki İtalyan Büyükelçisi üzerinden de uyardığı aktarıldı. AB’nin Bienal Vakfı’na yönelik ültimatomuna, savaş öncesine kadar Rusya ile yakın ilişkileriyle dikkati çeken Başbakan Yardımcısı ve koalisyon ortağı aşırı sağcı Lig Partisi’nin lideri Matteo Salvini de tepki gösterdi. Salvini, bir etkinlikte yaptığı açıklamada, “Bu saatlerde, Avrupa bürokrasisinin dünyanın en önemli ve en özgür kültürel kuruluşlarından biri olan Venedik Bienali’ne yönelik yürüttüğü iddia edilen kaba şantajı okuyordum. ‘Rus sanatçıları davet etmeye cüret edersen, fonlarını keserim.’ Bu gerçekten delilik.” ifadelerini kullandı. Küratörlüğünü Brezilyalı Koyo Kouoh’un üstleneceği, “Minör Tonlarda” başlıklı Venedik Bienali 61. Uluslararası Sanat Sergisi, 9 Mayıs’ta kapılarını açacak ve 22 Kasım’a kadar ziyaret edilebilecek. – Venedik Bienal Vakfı’nın tartışmalı “Rusya pavyonu” kararı Venedik Bienali Vakfından 4 Mart’ta yapılan açıklamada, bu yılki 61. Uluslararası Sanat Sergisi’ne davet edilen ülkeler ve sanatçılar arasında Rus sanatçıların isimleri de yer almıştı. Açıklamada ayrıca, organizasyonun “kültür ve sanatın her türlü dışlanması ve sansüre maruz kalmasını” reddettiği ifade edilmişti. Bienal Vakfı’nın bu kararı, AB yönetimi ve 22 Avrupa ülkesinin tepkisini çekmiş, İtalya’da tartışmalara yol açmıştı. AB Komisyonu, 11 Mart’ta Bienal yönetimine Rusya’nın bu sergiye katılması halinde hibeyi çekme tehdidini gündeme getirmiş, aynı tarihlerde aralarında Fransa, Almanya, İspanya, Romanya, Polonya, Norveç ve Ukrayna’nın da bulunduğu 22 ülkenin dışişleri ve kültür bakanları yazdıkları ortak mektupta; “mevcut koşullar altında bu kararın kabul edilemez olduğu çünkü Rusya’nın Ukrayna’daki işgalinin devam ettiği” belirtilerek Rusya’nın katılmasına yeşil ışık yakan kararın geri alınması talep etmişti. Bienal Vakfı’nın bu kararı, İtalya hükümetini de ikiye bölmüştü. Kültür Bakanı Alessandro Giuli, hükümetin bu karara karşı olduğunu Venedik Bienali Başkanı Buttafuoco’ya iletirken, Başbakan Yardımcısı ve Ulaştırma-Altyapı Bakanı Salvini ise kültür ve spor faaliyetlerinden kimsenin dışlanmaması gerektiğini kaydetmişti. Rusya, Şubat 2022’de Ukrayna savaşına başladığından bu yana Avrupa’da spor ve kültür olmak üzere pek çok uluslararası etkinlikten dışlanmıştı. Rusya, en son Venedik Bienali’ne 2019’da katılabilmişti.
AB, Venedik Bienali’ne Rusya’nın katılımına izin veren vakfın fonlarını durdurma sürecini başlattı