HİLAL KAPLAN

Ortadoğu’da bombalar patlarken herkes aynı soruyu soruyor: Çin neden müdahil olmuyor? Oysa bilenler bilir; Çin dış politikası eskiden beri fazla söze dayalı değildir…

Son söyleyeceğimizi baştan söyleyelim: İran’a ABD-İsrail saldırısıyla başlayan süreçte oyun planı çoktan değişti ama ABD hâlâ eski kurallarla oynandığını sanıyor. Savaş öncesinde İran, daha temkinli, daha dolaylı bir güçtü…

İsrail Meclisi’nden geçen ve yalnızca Filistinli mahkûmları kapsayan idam düzenlemesi, İsrail’in tarihte eşi benzeri görülmemiş bir apartheid rejimi olduğunun, uygulamalarıyla Güney Afrika’yı bile gölgede bıraktığının en son ve acı delili oldu. İdamın kapsamı, infaz yöntemi ve özellikle temyiz-af yollarının tamamen kapatılması; cezalandırmayı bir yargı sürecinden çıkarıp doğrudan bir “tasfiye aracına” dönüştürüyor. Daha da çarpıcı olan, […]

ABD’nin İran merkezli kriz üzerinden verdiği mesajlar, yalnızca bir askeri gerilimi değil, Batı ittifakının iç gerilimini de görünür kıldı. Özellikle Avrupa’nın son dönemde aldığı pozisyon, Washington’la arasına mesafe koyduğunu açıkça ortaya koyuyor. Nitekim İtalya Savunma Bakanı, bu savaşı desteklemediklerini ve zaten ABD’nin kimsenin görüşlerini sormadığını söylerken, savaşların süresini en güçlü olanın değil “en zayıf olanın […]

İran merkezli savaş, yalnızca bölgesel dengeleri değil, küresel ticaretin ana damarlarını da kökten değiştirdi. Uzun yıllardır dünya ekonomisinin sacayaklarından olan Körfez- Süveyş hattı artık eskisi kadar güvenli değil. Hürmüz Boğazı’ndan geçen enerji akışı risk altına girdikçe, maliyetler artıyor, süreler uzuyor ve belirsizlik derinleşiyor. Bu tablo, ülkeleri yeni yollar aramaya zorluyor. Denizden geçen klasik güzergâhların yerini, […]

İran’a ABD-İsrail saldırısı başladığından beri küresel ekonomi “yumuşak iniş” beklentisini sürdürse de alametler iki uca işaret ediyor: Ya enerji arzı genişleyecek ve sistem nefes alacak ya da jeopolitik gerilim kalıcılaşacak ve dünya ekonomisi ağır bir bedel ödeyecek. İlk senaryoya göre İran da Venezuela gibi yeniden küresel sisteme entegre edilecek/biat ettirilecek. Bu durumda petrol fiyatlarının 40 […]

“Trump, Amerikan piyasalarındaki fiyat hareketlerinden endişe ettiği için İran’ın enerji altyapısına saldırıyı erteledi. Ancak yirmi günden uzun süredir Körfez toplumları İran füzeleri altında kalırken ve Körfez ekonomileri onlarca milyar dolarlık zarar görürken, bu durum onun kararlarını değiştirmesine neden olmuyor. İran’ın gazına yönelik saldırıdan herhangi bir stratejik kazanç elde etmediler; buna karşılık Körfez’deki enerji sektöründe büyük […]

İran’ın modern siyasi tarihi, dış müdahaleler ile iç kırılmaların iç içe geçtiği bir hat üzerinde ilerledi. 1950’lerin başında Başbakan Muhammed Musaddık’ın petrolü millileştirme kararı, yalnızca ekonomik bir tercih değil, aynı zamanda egemenlik iddiasıydı. Ancak bu girişim, ABD ve Birleşik Krallık’ın ortak istihbarat operasyonuyla 1953’te darbeyle sonlandırıldı; Musaddık devrildi, Şah yeniden iktidara taşındı. Soğuk savaş boyunca […]

İslam dünyası bir bayrama daha buruk bir atmosferde giriyor. Normalde sevinç, paylaşma ve dayanışmayla anılması gereken günler; bu yıl yine çatışmaların, acıların ve belirsizliklerin gölgesinde karşılanıyor. Gazze’de yıllardır süren ağır yıkım, sadece Filistinlilerin değil, tüm ümmetin kalbinde derin bir yara açmış durumda. Her bayram sabahı yükselmesi gereken tekbirlerin yerini, dünyanın dört bir yanından gelen acı […]