Naki BAKIR

Parasal sıkılaşma koşulla­rının piyasada yol açtığı nakit darlığı ve talep da­ralması giderek daha da belir­ginleşirken, hane halklarının harcama kalıpları da değişi­yor. Yüksek faiz ve taksit kısıt­lamaları karşısında teknoloji, eğlence ve lüks tüketim har­camalarını kısan haneler gıda başta temel gereksinimlerine odaklanıyor…

Türkiye’nin kamu ve özel sektörüyle bir yıl içinde ödemesi gereken dış borç yükü rekor düzeyde bulunurken, küresel riskler altındaki asıl ba­rut fıçısını reel sektöre ait kısım oluşturuyor. Artan borç çevirme maliyetlerinin şirketler üzerin­de yaratacağı baskı; üretim, istih­dam ve halkın geçimini doğrudan sarsma potansiyeli taşıyor…

Ekonomi yönetiminin iç talebi soğutma strateji­si doğrultusunda ban­kaların kredi büyüme hızında frene basması, ticaretin finans­man altyapısında tarihi bir ya­pısal kırılmaya yol açtı. Banka­ların ticari fonlamada vites kü­çültmesi, ticarette vadeli satış mekanizmasını sınırlarına ka­dar zorlarken; uzayan vadeler ve artan tahsilat riski şirketleri büyük bir ticari alacak yüküyle karşı karşıya bıraktı…

Faiz ve cari transferlerdeki hızlı artışa karşılık vergideki artışın yüzde 30’da kalması, temmuzda bütçeyi 378 milyar TL’lik rekor bir aylık açığa sürükledi. İlk yedi ayda faiz ödemeleri 1,4 trilyon liraya, bütçe açığı 1,3 trilyon liraya ulaştı…

Merkez Bankası’nın Reel Sektöre İktisadi Mercek (RESİM) çalışmasına göre jeopolitik gelişmelerin etkisiyle kredi koşullarında meydana gelen sıkılaşma, artan maliyetler ve belirsizlik algısındaki artış, yurt içi satışları olumsuz etkiledi. Yurt içi satışlarda yılın ilk çeyreğinde başlayan yavaşlama, ikinci ve üçüncü çeyreklerde giderek kalıcılaştı…

Dış ticaret açığı büyü­me ivmesini sürdü­rürken, yaz sezonu­nun başlamasına rağmen tu­rizm gelirlerinin geçen yılın altında kaldığı haziran ayında cari işlemler dengesi 4 milyar doların üstünde açık verdi. Merkez Bankası’nın açıkla­dığı verilere göre, Türkiye eko­nomisinin yumuşak karnı olan cari işlemler dengesi alarm ver­meye devam ediyor…

Küresel jeopolitik risk­lerin tetiklediği ma­liyet artışları ve pa­halanma süreci hız kesmeden devam ederken, haziran ayın­da dış ticaret çarkları yeniden hızlandı ve hem ihracat hem de ithalatta fiziki mal hareke­tinde çift taraflı belirgin bir to­parlanma yaşandı. Türkiye İstatistik Kuru­mu’nun (TÜİK) açıkladığı ha­ziran ayı dış ticaret endeksle­ri, haziranda yüksek fiyat düze­yine rağmen hem ihracat hem ithalatta miktar […]

Jeopolitik gerilim ve savaş yüzünden küresel ekono­mide derin sarsıntı ya­şanan yılın ilk yarısında, Türk perakende sektöründe fiyat baskısı tüketimi ve ciro artış hızında vites küçülttü. Ancak toplam ticaret hacminde ve sa­nayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörlerinin toplam cirosun­daki düşüşe karşılık, peraken­de sektörü büyüme rotasını iv­me kaybına rağmen koruyor…

Türk sanayisi, yılın ilk yarısında ana loko­motifi olan imalat sektöründe çarkların yavaş­lamasına bağlı olarak, geçici bir durgunluğun ötesinde ya­pısal kaynaklı bir patinaj dö­neminin sinyalini verdi. Son bir yılda büyümeden küçül­meye doğru dönüşüm, sana­yide ivme kaybının derinleş­tiğini gösteriyor…