İran, Şiilik ve Siyasetin Uzun Yürüyüşü: İnançtan Devlete, Devletten Savaşa

Ortadoğu’yu anlamak için yalnızca haritalara bakmak yetmez; hafızaya bakmak gerekir. Çünkü bu coğrafyada siyaset, çoğu zaman bugünün değil, dünün yankısıyla kurulur. İran’ı ve onun Şii kimliğini anlamak da tam olarak böyle bir çaba gerektirir: İnancın, tarihsel kırılmalarla nasıl bir siyasal akla dönüştüğünü okumak… Şiilik, yalnızca bir mezhep değil; aynı zamanda bir tarih anlatısıdır. Hz. Ali’nin hilafet meselesinde yaşanan ayrışmadan doğan bu damar, Kerbela’da derinleşmiş ve bir “mağduriyet bilinci” üretmiştir. Bu bilinç, yüzyıllar boyunca Şiiliği sadece teolojik bir yorum olmaktan çıkarıp, direniş ve adalet eksenli bir siyasal dil haline getirmiştir. Kerbela, Şiilikte bir tarih değil, sürekliliktir. Ve bu süreklilik, İran siyasetinin…