OLUŞ MANEVİYATI VE DOGMATİK NORMATİVİZM

Dogmatizmde maneviyat yoktur. Dogmatizmin formel normatif çerçeveleri, kuralları ve dayatmaları maneviyatı yok eder. Dogmatizmin mistiklik, çile, fena, nefis hiyerarşileri, mürşitlik, zühd ve uzlet uygulamaları maneviyatı ve varoluşu gerçeklikten çıkarır ve ucube bir gölgeye dönüştürür. İnsanın içsel derinliğini kapatan, darlaştıran, düzenleyen, sınırlayan ve biçimlendiren kurumsal ve normatif dogmatizm, maneviyatı özgür bir oluş olmaktan çıkararak kontrol altında tutulan bir gölge hâline getirmektedir. “Oluş maneviyatı” kavramı, dogmatizmin hazır kalıplarının dışında ve ötesinde insanın varoluşuna dair daha asli bir imkânın adıdır. Maneviyat, dışarıdan verilmiş ve hazırlanmış bir hakikat paketi değildir. Maneviyat adı altında dışarıda oluşturulan her şey yalandır ve yanılsamadır. Maneviyat, bireyin kendi varlığında,…