Hangisi daha itibarlı?: İtfaiyecilik ve çöpçülük mü, hakimlik ve pilotluk mu?
Almanya’da yapılan “en itibarlı meslekler” araştırmasının sonuçları, bir kaç gün önce sosyal medyada yer aldı.Ülke genelinde, temsil edici bir örneklem tabanında yapılan 2024 “DBB/Forsa”araştırmasında, maaş düzeylerinden bağımsız olarak “çok yüksek veya yüksek saygınlığa sahip” görülen meslekler şu yüzdelerle sıralanmış:İtfaiyeci-%94Hemşire-%90Doktor-%86Yaşlı bakım personeli-%86Polis-%81Kreş/anaokulu eğitimcisi-%78Çöp toplama görevlisi-%70Hâkim-%70Teknisyen-%67Öğretmen-%66Asker-%65Üniversite profesörü-%64Pilot-%63Kanalizasyon/Arıtma tesisi çalışanı-%63Ormancı-%58Mesleklerin sosyal statü ve itibar düzeyine dair zihnimizde yerleşik klişeler çerçevesinde baktığımızda, bu sonuçları garip ve sürpriz bulmamak mümkün değil.Almanlara göre, çöp toplama görevlisinin itibarı; hakim ve üniversite profesöründen daha yüksek.Almanya’daki bu sonuçlar, geçici veya marjinal bir kanaati ifade etmiyor. 2007’den bu yana her yıl yapılan bu araştırmada; itfaiyeci, hemşire, yaşlı bakım personeli gibi meslekler yüksek itibar düzeylerini düzenli olarak koruyor.Bu nasıl olabilir?Bu araştırma Türkiye’de yapılsaydı, sıralamanın hemen hemen şu şekilde olacağından hiç birimizin şüphesi olmazdı:-Doktor-Hâkim-Üniversite profesörü-Pilot-Öğretmen-Asker-Polis-Hemşire-Kreş/Anaokulu eğitimcisi-Ormancı-Teknisyen-İtfaiyeci-Yaşlı bakım personeli-Çöp toplama görevlisi-Kanalizasyon/Arıtma tesisi çalışanıNitekim toplumsal algımızın bu doğrultuda sonuçlar verdiğini gösteren ve doğrulayan, ülkemizde daha önce yapılmış araştırma verileri var:2015’te TÜBİTAK destekli, İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümü öncülüğünde, Türkiye genelinde 32 ilde 2.500 kişiyle görüşülerek yapılan araştırmanın özet sonuçlarında, itibar açısından;-Doktor, hâkim, üniversite profesörü, öğretmen, diş hekimi, general, vali, yüzbaşı, mimar, büyükelçi en üst sıralarda,-Ütücülük, ayakkabı boyacılığı, çöpçülük, seyyar satıcılık, apartman bakıcılığı, falcılık, gündelik temizlikçilik, hamallık, düzensiz işçilik ve dansözlük en alt sıralarda çıkmış.Burada, iki ülkenin sonuçları arasında asıl ilginç olan nokta; mesleklerin sıralama sayılarının arkasında yatan kriterler ve bunları şekillendiren değer ölçüleri…İnsanlar bir mesleğe neden itibar eder…