Doç. Dr. Taylan Maral

Tarihin en kritik dönüm noktaları, bazen en büyük gürültülerin koptuğu cephelerde değil, sessiz salonlarda alınan kararlarda gizlidir. Bugün, takvim yaprakları Temmuz ayını gösterirken, hafızamızı tam 105 yıl öncesine, Kurtuluş Savaşının en karanlık ve en az konuşulan bir Temmuz kesitine götürmekte fayda var…

Gündelik hayatın koşturmacası içinde kötülüğü genellikle münferit olaylarda ararız. Trafikte aniden parlayan bir öfke, bencilce atılmış bir adım ya da bizzat maruz kaldığımız haksızlıklar…

Akademik hayatın en gururlu anı, amfilerde, koridorlarda emeklerine ve büyümelerine şahitlik ettiğiniz gençlerin hayata atılışını izlemektir. Kürsüden onlara bakarken, her birinin gözlerindeki ışık geleceğe dair umutlarımızı tazeler…

Fransa’dan yükselen son dakika haberi, dijital çağda ulusal egemenliğin sınırlarının yeniden çizildiğini tüm dünyaya ilan etti. Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, iç istihbarat servisi DGSI’nin ABD’li veri analitiği devi Palantir ile olan sözleşmesini feshettiğini duyurdu…

Bir sohbette laf arasında şu cümle döküldü muhatabımın ağzından: “Şapka Kanunu döneminde yaşanan idam olayları, o sert tasfiyeler…” Cümledeki o sarsılmaz eminlik, arkasındaki tarihsel boşluktan daha ürkütücüydü. Cumhuriyet’in ilanından bu yana bir asır geçmiş, dönemin mahkeme kayıtları açılmış, tarihçiler cilt cilt arşiv belgesi yayımlamış…

Geçenlerde bir akademisyen dostumla kahve içerken, derin bir iç çekerek şunları söyledi: “Eskiden öğrencilerin intihal yapıp yapmadığını anlamak için metni taratırdık, biterdi. Şimdi karşımda kusursuz, akıcı ama kendini tekrar eden, belirli kelimeleri sürekli kullanan ruhsuz bir tez/ödev var…

1930’ların Almanya’sında kurumlar hâlâ vardı ama içlerinin boşaldığı, anlamlarının değiştiği bir dönüşüm yaşandı. Ekonomik krizlerin, toplumsal öfkenin ve siyasal kutuplaşmanın ortasında yükselen Nazi hareketi, topluma sürekli aynı vaadi sunuyordu: “Ordnung” yani “Düzen”…

Geçtiğimiz günlerde yine yurt dışındayken, her seferinde beni hem imrendiren hem de memleket gerçeğiyle yüzleştirip içimi sızlatan o meşhur manzarayı yine izledim: Trafik disiplini. Bu konuyu ara ara bu köşede dile getiriyorum ama kastettiğim şey sadece kırmızı ışıkta durmak ya da hız sınırına uymak değil…

Bazı başlangıçlar vardır, sadece bir takvim yaprağını değil, bir ulusun kaderini değiştirir. 19 Mayıs 1919, işte öyle bir şafak vaktidir…