Ergin Yıldızoğlu

Ortadoğu’da ABD-İsrail-İran hattında tırmanan savaş, çoğu zaman yalnızca jeopolitik bir kriz olarak ele alınıyor. Oysa bu savaş, daha derin, yapısal bir krizin semptomudur: Kapitalist uygarlık, gezegenin ekosistemini -içindeki tüm canlılarla birlikte- giderek hızlanan bir oranda sürdürülemez kılıyor. Önceki yazımda, küresel ısınma hızlanırken taşıt aracı üreticilerinin elektrikli teknolojiden çekilmeye başladığını, devletlerin bu teknolojiye verdiği destekleri kaldırdığını, […]

Dünya Meteoroloji Örgütü’nün State of the Global Climate 2025 (Küresel İklimin Durumu) raporuna göre küresel ısınma öngörülenden daha hızlı ilerliyor. Küresel iklim sisteminin neredeyse tüm göstergelerinde 2025 yılında, rekor aşırılıklar yaşanmış. Raporun yayımlandığı günlerde Financial Times, küresel otomobil üreticilerinin elektrikli araç planlarından vazgeçmeye başladıklarını aktarıyordu. Otomobil şirketleri geri adım atarken, devletler fosil yakıtlar için savaşırken, […]

ABD ve İsrail’in İran saldırısını değerlendirirken analistlerin çoğu aynı soruyu soruyor: İran mı kazanıyor, ABD mi? Bu soru yanlış değil ama analizi bir ikileme sıkıştırarak savaşın gerçek sorumlularını görmeyi zorlaştırıyor. Uluslararası ilişkilerin egemen paradigması “realizm”, ülkeleri birer “karakutu” olarak ele alır: İçine değil, dışarıya yansıyan güç kapasitesine, varsayılan çıkarlarına odaklanır. Oysa her ülkenin içinde çatışan […]

Tarih, bazen bir trajediyi, yeni aktörlerle sahneler. Milyarder yatırımcı, yazar, Ray Dalio, Hürmüz Boğazı krizi ile İngiltere hegemonyasının tabutuna son çiviyi çakan Süveyş Krizi (1956) arasında bir paralellik kurmuş. ABD Hürmüz’ü kaybederse dolar egemenliğini de kaybedermiş. Bence çok daha kapsamlı bir analojiyi, Matthew Pheneger’in “The Iran War: America’s ‘Sicilian Expedition’?” (“İran Savaşı: Amerika’nın ‘Sicilya seferi’ […]