Ferit Barış PARLAK

Patates ve soğan üreticileri, geç­tiğimiz hafta duru­mu özetlemişti: “2025’te kilogra­mı 6-7 lira maliyetle soğan ürettik… 5 liradan zor sat­tık… Zarar ettik… Tarlaya ev yap­saydık, hiç olmaz­sa ev kirasından kurtulur­duk…” *** Üretmek, üreticiye kazandır­mayınca ne oluyor? Soğan üreticileri örneğinde olduğu gibi: Üretici, üretimden uzaklaşıyor… Ve yerli üretimle talep karşılanamıyor… İthalata kapı aralanıyor… *** Sonuç mu…

Kredilerdeki yüksek faiz, üretimini kredi ile devam ettirmek zorunda olan üreticilerin, kredi talebini düşürüyor… Bu, belirli alanlarda/ ürünlerde “üretim kaybı”, “arz eksiği” yaşana­cağı anlamı taşıyor… *** Dün ayrıntılarıyla anlatmıştım… Örneğin, yurtdışı pazarlarda büyük riskler alarak ve çaba göstererek yer edinen ihracatçı­ların, bu yeri korumak adına siparişleri aksat­maması gerekiyor… Ancak… Yüksek faiz (maliyet) nedeniyle, İGE tarafın­dan […]

Tasarruf eksiği ve sermaye yetersizliği: Üretim, ihracat ve ticaret yapan ku­ruluşlarımızın on yıllardır teknoloji geliş­tirmede, doğru ölçeği yakalamada, verimli­liği sağlamada, rekabet edebilirlikte en bü­yük engeli… (Tasarruf biriktirememek ise eğitim­den girişimciliğe, kamu uygulamaların­dan sosyal yaşama bir kültür/alışkan­lık/neden-sonuç meselesi…) *** Bu nedenledir ki: Üretimde de, tüketimde de ekonomik fa­aliyetlerin çoğunluğu “kredi” (borçlana­rak) ile yapılabildi… *** Kredi ve […]

Gelişmiş ülkelerde, yüzde 2’lik, 3’lük kayıt­dışılık oranı: “Ekonomik dengeleri bozan”, “Üreteni bitiren” bir oran olarak nitelendirili­yor… Kayıtdışılığı, “en büyük suç” olarak gören, “en ağır cezayı uygulayan” ülkeler de bulunuyor… *** Bizde mi? Kayıtdışı ticaretin yüzde 50’ye yaklaştığını, ti­caretin temsilcileri onaylıyor… *** Dün Ankara Ticaret Odası Başkanı Gürsel Ba­ran anlattı: “Devlete olan yükümlülükleri zama­nında ve eksiksiz […]

2012 yılında, Han­nover’de ki gı­da fuarında: Hobi bahçelerindeki mey­veleri kurutarak “meyve cip­si” yapan bir kooperatifin temsilcileriyle karşılaşmış, davetleri üzerine, bir “hobi bahçeleri” bölgesini de gör­me şansı bulmuştuk… *** “Tarla alıp, ‘hobi bahçe­si kurdum” diyemiyorsu­nuz…” diye söze başlamıştı yetkili… Eklemişti: “Hobi bahçelerini, şart­ları yerine getiren koope­ratifler ve/veya dernekler kurabiliyor… Kısıtlı sürelerle, kişilere, kiraya verebiliyor… Ve küçük […]

Damlama sulama teknolojisi… Vahşi sulamadan ve dolayısıyla top­rak/ürün/verimlilik kaybından kurtulmak için 2007-2008’de yoğun destek verildi… *** Ne kazandırmıştı? 24 Temmuz 2009’da bu köşede şöyle yazmışız: “Yaklaşık 15 senedir konuşuyoruz vahşi su­lamayı, tuzlanmayı, toprak kaybını… Sonucunda… Söz sahibi büyüklerimiz toplandı, karar al­dı: “Damlama sulama modelini yaygınlaştıra­lım…”” *** Devam etmişiz: “Yaygınlaştırdık… Parası olana ‘damlama-sulama sistemi’ pa­zarlayan dükkanlar […]

Arz yetersizliği nedeniyle, bazı ürün­lerde ihracatı kısıtlıyoruz… Ancak… İhracatı kısıtlamanın, rakiplerimize avantaj sağladığını, büyük çaba ile kazanı­lan pazarların “bu nedenle” kaybedildiği­ni/kaybedilebileceğini unutuyoruz… ★★★ Yanı sıra… İhracat kısıtlamasıyla, düşük kapasite ile üretime kapı aralıyoruz… Zaten yüksek olan üretim maliyetlerinin “bu nedenle” daha da yükseldiğini/yükse­lebileceğini de unutuyoruz… ★★★ Yok mu; hem üretimi, hem ihracatı “bir­likte” artırabilmenin yolu? […]

İktisat bilimine göre, arz ve talep fiyatı be­lirliyor… Yaşadığımız dönemdeki anormal fiyat ar­tışlarında, kira artışlarının etkili olduğu da biliniyor… Konut ve kira fiyatlarının yüksekliği ise “yüksek talebe” bağlanıyor… ★★★ Ancak… Veriler arzın da yüksek olduğunu belgeli­yor… TÜİK verileri ve nüfus sayımı bilgileri, boş (kiralanmayan) konut sayısının 9 mil­yona yaklaştığını söylüyor… ★★★ Ama… Atıl bıraktığımız yüksek […]

Gazetecilerin, yapılan açıklamalardan sonra, “Kesin çeviri hatası var…”, “Bunu söylemiş midir?…”, “Yok artık!…” gibi cümle­ler kurduğu, bir dönemden geçiyoruz… Görevi, “Olanı anlatmak” olan gazetecile­rin dahi, özellikle ABD-İsrail-İran savaşın­da, refleksle, olana değil de, olması gerekene odaklandığına şahit oluyoruz… ★★★ Devir değişti… Uzunca zamandır, tüm dün­yada, söze/vaade/slogana değil, eyleme bakıl­ması gereken bir dönemi yaşıyoruz… ★★★ Örneğin İsrailli […]