‘Ci’lerle ‘cı’ların savaşı

Pek çok sözcüğün 20. yüzyıldakinden -şunun şurası 26 yıl öncesinden- daha farklı anlamlar taşıdığı bir dönemde yaşıyoruz. ‘Adalet’, ‘hukuk’, ‘anayasa’, ‘güvenlik’, ‘barış’ gibi, özellikle toplumsal yaşamı ve kamusal alanı ilgilendiren çok sayıda önemli sözcük, akıl ve insanlık dışı dönüşümlere uğruyor. ‘İnsanlık’ ve ‘akıl’ da bu listeye dahil… Bir de, ‘ci’lerle ‘cı’larda ortaya çıkan bir sorun var: Bu eklerle üretilen ve temeldeki sözcüğün anlamından uzaklaşan pek çok kavram var. ‘Yerleşimci’, bunun en iyi örneklerinden biridir galiba.‘Yer’ kökünden türetilmiş ‘yerleşim’, genellikle nötr, bazı durumlarda ise birlikte yaşama kültürüne gönderme yaptığı için olumlu algılanan bir sözcük. Sözlüklerde “Yerleşme; iskân” (Dil Derneği), “Yerleşmek işi” (TDK) şeklinde tanımlanıyor. Avcı-toplayıcılık ve…