Kelam geleneği (5)

Şimdiye kadar kelam geleneği hakkında kaleme aldığım dört yazıda genel olarak bu geleneğin ayrıcı hususiyetlerini belirtmeye çalıştım. Her ne kadar ayrıntıda mezhepler çok farklılaşsa da temel hususiyetlerde ortak oldukları söylenebilir. Bu sebeple ortaklıktan farklılığa doğru ilerleyen bir skalada hem genel olarak kelam geleneğinin hem de her bir mezhebin güç ve zaafına dair değerlendirme yapmak mümkündür. Kelamın gücü, bütünü açıklama teşebbüsünde temerküz eder. Kelamın bütün alt konularını içeren herhangi bir kelam kitabının sadece içindekiler sayfasına bile baktığınızda dikkatinizi çekeceği üzere kelamcılar Hicrî ikinci yüzyıl gibi çok erken bir dönemde var oluşun ulaşılabilir bütün alanlarına dair teorik bir araştırma izleği oluşturmuşlardır. İlerleyen…