Çıplak gerçeğin sembolü Hürmüz

Kim haklı kim haksız? Ne tuhaf bir soru bu böyle. Hem haklı hem haksız olmak mümkün değil midir? Çıkarlar çatıştığında, iş birlikleri, düşmanlıklar ve geçici dostluklar kendini göstermez mi? Dostlukların bile kendi içlerinde potansiyel düşmanlıkları barındırdığını hiç görmedik mi? Eninde sonunda kanlı savaşlara dönüşen düşmanca tutumların iktisadi nedenlere bağlandığını görürüz. Ama görünür nedenler gerçeğin bu gizli saklı temelini gözlerden gizlemeyi başarır. Engels, Marx’ın Fransa’da Sınıf Mücadeleleri adlı eserine yazdığı girişte “güncel tarihe ait olayları ve olaylar dizilerini değerlendirirken en son iktisadi nedenlere kadar geri gitmek hiçbir zaman mümkün olmayacaktır” diye yazmıştı. Engels’in bu saptamayı yaptığı yıllarda bugüne oranla malzeme, veri…