İnsanın Kendi Yolu

Bir insanın hayatını yargılamadan önce onun ayakkabılarını giymek gerektiğini söyleyen o cümle, ilk bakışta bir merhamet çağrısı gibi görünür; oysa biraz daha yakından bakınca bunun merhametten önce bir bilgi meselesi olduğunu fark ederiz, çünkü insan bilmediği bir hayat hakkında hüküm verirken aslında çoğu zaman karşısındaki insanı değil, kendi bilgisizliğini konuşur ve başkasının hayatını kendi hayatının ölçüleriyle tartmaya başladığı anda, insan olmanın en temel hakikatlerinden birini gözden kaçırır: Her hayat, dışarıdan göründüğünden daha uzun bir hikâyedir. Biz bir insanın bugününe bakarız, oysa onun bugünü dediğimiz şey yıllar boyunca birikmiş kararların, zorunlulukların, kayıpların, korkuların, tesadüflerin, suskunlukların ve kimsenin görmediği gecelerin toplamıdır; yüzünde yalnızca bugünün izini ararız, oysa yüz dediğimiz şey biraz da geçmişin saklandığı yerdir ve bir insanın yüzüne bakıp hayatı hakkında hüküm vermek, çoğu zaman bir kitabın yalnızca kapağına bakarak son sayfasını yazmaya kalkışmaktan başka bir şey değildir…